HİZMETLERİMİZ

Tahkim hukuku, taraflar arasındaki belirli uyuşmazlıkların mahkemeler yerine tarafların belirlediği veya kanuni usuller çerçevesinde görevlendirilen hakemler tarafından çözümlenmesini düzenleyen hukuk alanıdır. Tahkim, özellikle ticari ve sigorta uyuşmazlıklarında uyuşmazlığın uzman hakemler önünde çözümlenmesine imkân sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur.

Tahkim sürecinin uygulanabilmesi için uyuşmazlığın tahkime elverişli olması ve somut olayın özelliklerine göre geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunması gerekebilir. Tahkim yargılamasının usulü, tarafların anlaşmaları ve uygulanacak mevzuat çerçevesinde belirlenir.

Tahkim Nedir?

Tahkim, taraflar arasındaki bir uyuşmazlığın devlet mahkemeleri yerine hakem veya hakem heyeti tarafından çözümlenmesini sağlayan bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Tahkimde uyuşmazlığın çözümü için hakem veya hakem heyeti görevlendirilir ve yargılama, uygulanması gereken usul kuralları çerçevesinde yürütülür. Tahkim yargılamasının kapsamı, hakemlerin yetkisi ve kararın niteliği uyuşmazlığın türüne ve uygulanacak mevzuata göre değişebilir.

Tahkim Sözleşmesi

Tahkim yoluna başvurulabilmesi bakımından tahkim sözleşmesi önemli bir unsurdur. Taraflar, aralarındaki mevcut veya belirli şartlar altında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümleneceğini kararlaştırabilirler.

Tahkim anlaşmasının kapsamının açık şekilde belirlenmesi, hangi uyuşmazlıkların tahkime götürülebileceğinin tespit edilmesi ve sözleşmenin geçerliliğinin değerlendirilmesi tahkim sürecinin başlangıcında önem taşır.

Tahkime Elverişlilik

Her uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi mümkün değildir. Uyuşmazlığın niteliği, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edip edememesi ve uygulanacak mevzuat, uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığının belirlenmesinde önem taşır.

Bu nedenle tahkim başlatılmadan önce uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığı, mevcut tahkim anlaşmasının kapsamı ve hakemlerin yetkisi bakımından hukuki inceleme yapılması gerekebilir.

Ticari Tahkim

Ticari tahkim, özellikle şirketler ve ticari işletmeler arasındaki sözleşmelerden veya ticari faaliyetlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların hakemler aracılığıyla çözümlenmesinde kullanılan bir yöntemdir.

Mal ve hizmet sözleşmeleri, inşaat ve proje sözleşmeleri, ortaklık ilişkileri, distribütörlük ve bayilik sözleşmeleri, enerji ve yatırım ilişkileri ile diğer ticari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda tahkim hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilir.

Sigorta Tahkimi

Sigorta tahkimi, sigorta sözleşmesinden doğan belirli uyuşmazlıkların Sigorta Tahkim Komisyonu sistemi içerisinde çözümlenmesini sağlayan özel bir tahkim mekanizmasıdır. Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile sigorta kuruluşları arasındaki uyuşmazlıklar, ilgili şartların bulunması halinde Komisyona taşınabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce kural olarak ilgili sigorta kuruluşuna başvurulması gerekir. Sigorta kuruluşunun talebi karşılamaması veya Komisyonun belirttiği süre içerisinde cevap vermemesi halinde, gerekli şartların oluşması durumunda Komisyona başvuru yapılabilir.

Sigorta tahkimi; araç değer kaybı, maddi hasar, bedeni zararlar, destekten yoksun kalma, sürekli sakatlık ve diğer sigorta tazminatları bakımından somut olayın özelliklerine göre gündeme gelebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda, uyuşmazlığın niteliğine göre sigorta kuruluşuna yapılan başvuru, sigorta şirketinin cevabı veya başvurunun yapıldığını gösteren belgeler ile talebi destekleyen diğer belgelerin sunulması gerekir. Elektronik başvurularda başvuru formu sistem tarafından oluşturulmaktadır.

Başvurunun doğru şekilde hazırlanması, talep miktarının belirlenmesi, olayın hukuki dayanaklarının ortaya konulması ve delillerin eksiksiz sunulması tahkim sürecinin sağlıklı yürütülmesi bakımından önemlidir.

Tahkim Yargılamasının İşleyişi

Tahkim yargılamasında öncelikle hakem veya hakem heyetinin yetkisi, tarafların iddia ve savunmaları ile uyuşmazlığın kapsamı değerlendirilir. Taraflar, iddia ve savunmalarını destekleyen delilleri sunarak uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlar.

Uyuşmazlığın teknik bir inceleme gerektirmesi halinde bilirkişi incelemesi yapılması da gündeme gelebilir. Özellikle sigorta, inşaat, mühendislik, finans ve hesaplama gerektiren ticari uyuşmazlıklarda teknik değerlendirmeler önem taşıyabilir.

Tahkimde Deliller

Tahkim yargılamasında sözleşmeler, faturalar, ödeme belgeleri, yazışmalar, ekspertiz raporları, teknik raporlar, servis kayıtları, ticari defter ve kayıtlar ile diğer belgeler uyuşmazlığın niteliğine göre delil olarak değerlendirilebilir.

Delillerin zamanında sunulması ve uyuşmazlığın hangi iddiayı desteklediğinin açık şekilde ortaya konulması önemlidir. Özellikle tazminat taleplerinde zararın miktarı, zarar ile olay arasındaki illiyet bağı ve sorumluluğun hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilir.

Hakem Kararı

Tahkim yargılamasının sonunda hakem veya hakem heyeti tarafından karar verilir. Hakem kararının kapsamı, kesinleşmesi, uygulanması ve karara karşı başvurulabilecek hukuki yollar uyuşmazlığın türüne ve uygulanacak mevzuata göre değişebilir.

Bu nedenle hakem kararının taraflara bildirilmesinden sonra kararın içeriğinin, başvuru sürelerinin ve mevcut kanun yollarının gecikmeden değerlendirilmesi önem taşır.

Hakem Kararına İtiraz ve Diğer Hukuki Yollar

Hakem kararlarına karşı başvurulabilecek hukuki yollar, tahkimin türüne ve uygulanacak mevzuata göre farklılık gösterebilir. Bazı tahkim süreçlerinde kararın yeniden incelenmesine yönelik özel mekanizmalar bulunabilirken, bazı durumlarda kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde iptal davası veya benzeri hukuki yollar gündeme gelebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonunda ise uyuşmazlık miktarına ve güncel mevzuatta öngörülen parasal sınırlara göre karara karşı itiraz veya temyiz yollarının uygulanması söz konusu olabilir. Bu nedenle kararın tebliğinden sonra ilgili parasal sınırların ve başvuru süresinin güncel olarak kontrol edilmesi gerekir.

Tahkimde Süreler

Tahkim süreçlerinde sürelerin doğru takip edilmesi son derece önemlidir. Tahkim anlaşmasının, ilgili kanunun, tahkim kurumunun kurallarının veya somut uyuşmazlığa ilişkin özel düzenlemelerin öngördüğü süreler bulunabilir.

Özellikle başvuru, cevap, delil sunma, itiraz ve hakem kararına karşı başvuru sürelerinin kaçırılması hak kayıplarına yol açabileceğinden, tahkim dosyasının tüm aşamalarının dikkatle takip edilmesi gerekir.

Tahkim ve Mahkeme Arasındaki Fark

Tahkim ile devlet mahkemelerinde görülen davalar arasında usul, hakem seçimi, yargılamanın yürütülmesi ve karara karşı başvurulabilecek yollar bakımından önemli farklılıklar bulunabilir. Tahkimde tarafların uyuşmazlığın çözümünde hakem seçimi ve tahkim usulünün belirlenmesi bakımından belirli ölçüde söz sahibi olması mümkündür.

Bununla birlikte tahkim her uyuşmazlık bakımından otomatik olarak uygulanabilecek bir yöntem değildir. Uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığı ve taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunup bulunmadığı öncelikle değerlendirilmelidir.

Tahkim Hukukunda Hukuki Destek

Tahkim süreçlerinde uyuşmazlığın tahkime elverişliliğinin değerlendirilmesi, tahkim şartının incelenmesi, hakem veya hakem heyeti önünde iddia ve savunmaların hazırlanması, delillerin sunulması ve hakem kararının değerlendirilmesi teknik hukuki bilgi gerektirebilir.

GNB Hukuk, ticari ve sözleşmesel uyuşmazlıklar ile sigorta uyuşmazlıklarında tahkim süreçlerinin değerlendirilmesi, tahkim başvurularının hazırlanması, hakem yargılamasında tarafların temsil edilmesi ve hakem kararlarına karşı mevcut hukuki yolların incelenmesi konularında hukuki destek sunmaktadır.

Tahkim sürecinde sürelerin ve usul kurallarının önemli sonuçlar doğurabilmesi nedeniyle, uyuşmazlığın ve varsa tahkim sözleşmesinin mümkün olan en kısa sürede hukuki açıdan incelenmesi önem taşımaktadır.